Autyzm jest zaburzeniem neurorozwojowym z którym człowiek przychodzi na świat i nie przechodzi z wiekiem a jego pewne objawy mogą być obserwowalne już na bardzo wczesnym etapie życia. Z założenia dobrze jest je zdiagnozować już w dzieciństwie. Jednak ze względu na brak wystarczającej wiedzy lub niedopatrzenie, zwłaszcza w przypadku dziewczynek z często subtelniejszymi objawami sporo obecnie dorosłych osób nie zostało zdiagnozowanych do dzisiaj i dopiero teraz przy upowszechnieniu wiedzy na ten temat właśnie w niezdiagnozowanym ASD upatruje przyczyn swoich problemów.
Dlaczego diagnoza autyzmu u dorosłych jest ważna?
Ostateczna diagnoza autyzmu u dorosłych bywa bardzo istotnym momentem w ich życiu. Pozwala ono na nieraz latach poczucia zagubienia lepsze zrozumienie siebie i swoich potrzeb. Może prowadzić do dużej poprawy jakości życia i samopoczucia poprzez odpowiedni wybór strategii radzenia sobie z codziennymi wyzwaniami. Ponadto diagnoza może otworzyć drzwi do źródeł wsparcia i nowych istotnych zasobów. Dlatego w przypadku wszelkich podejrzeń warto rozważyć profesjonalną diagnozę autyzmu u specjalisty. Odpowie ona na nurtujące wątpliwości oraz dostarczy informacji i wskazówek na przyszłość.
Jak zidentyfikować objawy ASD u osoby dorosłej?
Korzystając zarówno z kryteriów diagnostycznych ICD – 11 jak i DSM – V aby stwierdzić, że dana osoba jest w spektrum autyzmu należy potwierdzić występowanie trudności komunikacyjnych i w interakcjach społecznych oraz powtarzalne wzorce zachowań i bardzo intensywne, czasem nietypowe zainteresowania. Do tego dochodzi duża ilość charakterystycznych dla ASD cech związanych między innymi z typowymi dla jednostki aktywnościami, sposobem myślenia, nadwrażliwość na pewne bodźce lub osłabiony ich odbiór – tu jednak występuje już jednak zróżnicowanie między poszczególnymi osobami autystycznymi. Aby móc stwierdzić występowanie ASD objawy muszą występować już w okresie dzieciństwa, mogą się jednak zmieniać na przestrzeni życia wraz z procesem dojrzewania, socjalizacji jednostki.
Co dalej po diagnozie autyzmu?
Po potwierdzeniu wystąpienia ASD przez specjalistę w zależności od rodzaju i intensywności objawów zaproponowana może zostać psychoterapia lub poradnictwo w celu opracowania skutecznych i jednocześnie dopasowanych do konkretnego klienta i jego potrzeb strategii radzenia sobie oraz psychoedukacja. Decyzja czy i gdzie należy oczywiście do zdiagnozowanej osoby. W przypadku występowania współtowarzyszących zaburzeń lub ich objawów takich jak np. zaburzenia nastroju czy lęki może zostać zalecona konsultacja psychiatryczna. Tu warto podkreślić jednak, że spektrum autyzmu samo w sobie nie podlega leczeniu farmakologicznemu, jedynie ewentualnie dolegliwości współwystępujące (nie zawsze muszą one się pojawić!).
Oczywiście badanie diagnostyczne może nie potwierdzić występowania autyzmu – pewne cechy charakterystyczne dla tej jednostki mogą się pojawić także u osób neurotypowych które nie spełniają wszystkich kryteriów diagnostycznych. Specjalista może zaproponować konsultacje celem skupienia się na wywołujących dyskomfort objawach które skłoniły klienta do poddania się diagnozie i ewentualnie tych, które zaobserwowane zostały w trakcie procesu. Może również na podstawie obserwacji i wyników wykorzystanych testów przesiewowych zalecić wykonanie dodatkowej diagnozy np. pod kątem zaburzeń osobowości – trudności klienta mogą wynikać np. ze schizoidalnego zaburzenia osobowości którego objawy mogą być niekiedy podobne do tych charakterystycznych dla ASD.